عبد الله بن لطف الله الخوافي ( حافظ ابرو )

20

جغرافياى حافظ ابرو ( فارسى )

دست ندارند . و امّا فتح آن « 1 » بلاد : هر چه « 2 » بلاد ارمن است اكثر آن را « 3 » مسلمانان فتح كرده‌اند ، آنچه در حدود شام هم ، در زمان خلفاى راشدين و صحابيان فتح شده است . فامّا بعد از آن هر چندگاه باز به دست ترسايان افتاده ، و حالا از توابع شام است و حاكم از اهل اسلام است ، امّا رعايا اكثر ارمنى باشند و جزيه دهند . آنچه « 4 » از « 5 » توابع آذربايجان است « 6 » ، مدتهاى « 7 » مديد است كه اهل اسلام دارند ، و ذكر آن در حدود آذربايجان تمام « 8 » كرده شود إن شاء اللّه وحده . « 9 » و همچنين آنچه متّصل « 10 » مملكت روم است ، حاكم ايشان مسلمان است « 11 » و رعايا بعضى مسلمان و بعضى ارمنى باشند . [ فامّا در دار الملك فرنج ، حاكم ايشان نيز ترسا است و در ميان ايشان مسلمانان باشند ] ، « 12 » امّا ايشان آشكارا بر دين ترسائى باشند . در « 13 » زمانى كه حضرت امير صاحبقران « 14 » - انار اللّه برهانه - فتح بلاد روم و شام فرموده ، ايلچى ايشان آمد و پيشكش و خدمات و آنچه وظيفه اذعان و انقياد باشد به تقديم رسانيدند . امّا لشكر به اصل دار الملك ايشان نرسيد « 15 » ، و السّلام ( على من اتبع الهدى ) . « 16 »

--> ( 1 ) با : اين . ( 2 ) با : هر چند . ( 3 ) مو : از . ( 4 ) همه نسخه‌ها جز اساس : و آنچه . ( 5 ) مو ، مج ندارند . ( 6 ) مو ندارد . ( 7 ) مو : و مدتهاى . ( 8 ) با ندارد . ( 9 ) مو ، مج ، ان شاء و ( مج ندارد ) اللّه تعالى . در نسخهء مل جمله دعائيه به اختصار آمده است : انش . ( 10 ) مل : متصل به . ( 11 ) با : نيست . ( 12 ) اين عبارت را مل ندارد . ( 13 ) همهء نسخه‌ها جز اساس : و در . ( 14 ) مو : امير صاحبقرانى . ( 15 ) با ، گ ، مل ، مج : رسيد . ( 16 ) اساس ، مل ندارند .